Bureaucratie is niet per definitie slecht. Bureaucratische regelingen kunnen ook veel opleveren, zoals veilige wegen, een jeugdtraining, energie, zorg of onderwijs. Maar de nadelen van bureaucratie zijn soms groter dan de voordelen. Dan is er bureaucratische overlast. Niet bureaucratie is slecht, maar bureaucratische overlast is slecht. Verwarring hierover belemmert de aanpak van die overlast.

Er zijn talloze reorganisaties en andere operaties 'tegen bureaucratie' die niets opleveren voor hun doelgroepen. Gelukkig zijn er ook uitzonderingen, zoals hulp aan slachtoffers van bureaucratische overlast (Kafkabrigade, advocatuur), of een alternatieve manier van organiseren (wijkzorg). Helaas geeft men ook dit soort initiatieven labels als tegen bureaucratie, onnodige bureaucratie of overmatige bureaucratie. Dat vage taalgebruik heeft jammer genoeg vervelende gevolgen.

In de eerste plaats is dat taalgebruik ongemakkelijk voor goede initiatieven. Er blijft immers altijd wel wat bureaucratie over, zoals een administratie. Dat lijkt al snel op een soort tekortkoming die vraagt om extra uitleg en bijna om excuses. Wie niet zegt bureaucratie te bestrijden maar wel bureaucratische overlast, heeft daar geen last van. Dan is bureaucratie geen probleem, zolang de nadelen ervan voor doelgroepen maar niet groter zijn dan de voordelen.

In de tweede plaats is bureaucratie meestal niet uit te roeien en dat maakt mensen ten onrechte moedeloos. Bureaucratische overlast kan men namelijk wél effectief aanpakken. Van bureaucratie is niet te winnen, maar van bureaucratische overlast wel. Zet dat laatste dan ook in je vaandel, dan ziet de wereld er een stuk vrolijker uit.

Het derde nadeel is dat het grote onderscheid wegvalt tussen goede initiatieven en de talloze reorganisaties en operaties die niets opleveren voor doelgroepen. Die reorganisaties en operaties zijn vaak schadelijk voor doelgroepen, maar kunnen zich te makkelijk verschuilen achter een vage leus als 'tegen bureaucratie' en het goede gevoel dat bij zo'n leus hoort.

Kortom: wees duidelijk over wat er precies mis is; dat maakt je sterker.